تبلیغات
معماری - هویت شهری و عناصر ساختاری آن
معماری

هویت شهری و عناصر ساختاری آن

پنجشنبه 30 شهریور 1391

نوع مطلب :طراحی شهری، 

مقــدمه


شهرها و فضاهای شهری گذشته ما از استقلال، شخصیت و هویت ویژه خود برخوردار بوده اند؛ مفاهیمی که نهایتا منجر به تعریف مفاهیم بزرگتری چون تعلق خاطر و حس شهروندی گشته اند؛ درحالیکه آنچه از اغلب شهرهای کنونی ما در ذهن عموم شکل می گیرد جز مجموعه ای از ساختمانهای بلند، خیابانها، ادارات، پارک ها نیست.


اما واقعیت آن است که جدای از تعاریف فوق شهر جایی است که تعاملات شهری در آن به وقوع می پیوندد و مردم حس شهروندی نسبت به شهر خود دارا می باشند. بعبارتی آنچه شهر را می سازد، ساختمانهای عظیم و پارکها نیستند بلکه مردم خود شهرند با تمام سلایق و ویژگیهای منحصر بفردشان و در حقیقت هویت شهری و شهروندیشان.


بنابراین آن چیزی که از آن به عنوان هویت شهری نام می‌بریم در حقیقت یافتن تناسب یا معیارهایی از آن میان نظام شهرسازی و معماری با شرایط فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی شهروندان است و البته ابعاد گوناگونی از هویت که بدان خواهیم پرداخت.


 


تعریف هویت


«هویت»، یکی از مهمترین مسائل و چالش های پیش روی جوامع در حال توسعه، در طی فرآیند جهانی شدن و جهانی سازی عصر حاضر است که تعاریف متعددی از این واژه به عمل آمده است؛ در فرهنگ لغات واژه هویت بصورت زیر معنی شده است:


حقیقت ‌شی ‌یا شخص‌ که ‌مشتمل ‌برصفات‌ جوهری ‌او باشد, شخصیت, ذات, هستی ‌و وجود, منسوب ‌به‌هو, شناسنامه، چیستی، خود، کیستی، همانی و همانستی.


اما طبق تعریف متداول، ”هویت، احساس تعلق خاطر به مجموعه‌ای مادی و معنوی است که عناصر آن از قبل شکل گرفته‌اند.”


هویت در انسان شناسی، به معنای نوعی از خودآگاهی فردی یا جمعی نسبت به وجود مجموعه ای از خصوصیات فرهنگی - اجتماعی که فرد یا گروه مزبور را از فرد، افراد یا گروه های «دیگر» که به مثابه هویت های «دیگری» طبقه بندی می شوند، متمایز می کند و عموما خود را با یک نام و یا لااقل با ضمیر «ما» مشخص می کند.


در خصوص واژه لاتین هویت (identity) گفته اند که از قرن چهاردهم در زبان های اروپایی رایج شده و ریشه آن به دو واژه لاتین identitas به معنی «خصوصیت چیزی همانند» و idem به معنی «همان» و معادل قدیمی تر یونانی آنها می رسد.


علی اکبر علیخانی در کتاب مبانی نظری هویت و بحران هویت دو پسوند واقعی و تقلیدی را به هویت افزوده است. وی برون رفت از چالش های امروز را در تعریفی سیال از هویت و دوری از هویت های تقلیدی می داند و می گوید: « هویت ما نه در گرو میراث گذشته و نه در گرو میراث دیگران - به عنوان دیگری- بلکه در گرو حقیقت طلبی و روش اصیل ما خواهد بود».


با این توصیف بدیهی است که در شرایط مکانی و زمانی مختلف، زمینه های متفاوتی برای هویت منظور گردد که هرکدام نیز دارای تعاریف و ابعاد خود باشند؛ نظیر هویت شخصی، هویت اجتماعی و هویت شهری.


1- هویت شهری :


از آنجایی که «هویت»، مجموعه‌ایی از صفات و مشخصاتی است که باعث «تشخص» یک فرد یا اجتماع از افراد و جوامع دیگر می‌گردد؛ شهر نیز به تبعیت از این معیار، شخصیت یافته و مستقل می‌گردد. هویت در شهر به واسطه ایجاد و تداعی «خاطرات عمومی» در شهروندان، تعلق خاطر و وابستگی را نزد آنان فراهم کرده و شهرنشینان را به سوی «شهروند شدن» که گستره‌ای فعال‌تر از ساکن شدن صرف دارد، هدایت می کند. پس هرچند که هویت شهر خود معلول فرهنگ شهروندان آن است؛ لیکن فرآیند شهروند‌سازی را تحت تاثیر قرار داده و می تواند باعث تدوین معیارهای مرتبط با مشارکت و قضاوت نزد ناظران و ساکنان گردد.


هویت یک معیار رشد برای شهر است؛ به عبارتی دیگر وقتی یک شهر یا جامعه رشد می کند، بخشی از صفات هویتش در جریان رشد تغییر می کند و ساماندهی جدیدی می یابد. در این ساختار باید هویت شهری به عنوان یک معیار برای توسعه و عاملی برای ارتقای کیفیت محیط مطرح شود تا بتواند زمینه های مشارکت و امینت افراد را فراهم کند.


هویت شهری را باید نوعی هویت جمعی به حساب آورد که البته با عنوان هویت محله ای و شهری زمانی معنی دار خواهد بود که تبلور عینی در فیزیک و محتوای شهر داشته باشد؛ به شرطی که هنجار هویت درست فهمیده شود.


کیومرث مسعودی پژوهشگر و جامعه‌شناس شهری معتقد است «اگر درمورد هویت شهری یا هویت معماری صحبت می‌کنیم، منظور در واقع یک نظام ‌یافتگی ساختاری و کاربردی در شهر و یک انتظام در معماری شهر است»؛ بنابراین بدیهی است که این انتظام یا سازمان دارای ابعاد درونی خود باشد که در اینجا با عنوان عناصر هویتی شهر بدانها پرداخته می شود.


1- عناصر هویتی یک شهر :


از آنجا که هر شهر دارای دو بعد کارکردی و کالبدی است، لذا ابعاد مختلف هویت وابسته به آن نیز دارای دو وجه مذکور خواهد بود. بنابراین در یک تقسیم بندی کلی ابعاد هویت شهری را می توان در قالب همین دو بعد مجزا ساخت:


1-1- عناصرکالبدی یا سیمای شهری :


بدیهی است که اولین برخورد با هر شی، پدیده یا موجودی، سیما و کالبد ظاهری آن است؛ وجهه ای قابل ادراک که با حواس پنچگانه براحتی قابل تشخیص و بازشناسی است. بنابراین اولین تفاوت میان دو موجود عینی نیز از طریق ظاهر آن معین می گردد. با این توضیح حال اگر در تعریفی اولیه، شهر را مجموعه ای از ساختمانها، عناصر و مراکز شهری بدانیم، بی شک می بایست ظاهری برای آن متصور گردیم که در صورت هویت دار بودن یا ساخته شدن و هر فعل دیگری بتواند منحصر به خود باشد.

الف) عناصر طبیعی و بستر مکانی یک شهر : نمود ظاهری از یک شهر در نگاه نخست می تواند شامل عناصر طبیعی و بستر مکانی آن باشد که اغلب به عنوان عناصر و میراث طبیعی در نظر عامه مردم خود نمایی می کنند. زاینده رود اصفهان، عون بن علی تبریز، مثالهایی از عناصر هویت بخش شهرهای ما هستند که امروزه برخی از آنها بدلیل عدم توجهات بصری و شتابزدگی طرحهای توسعه کمرنگ تر شده اند.


ساختار طبیعی یک منطقه به عنوان نخستین بستر فعالیتهای اولیه تلقی می شود. تمامی معماران، طراحان و برنامه ریزان با واژگان تجزیه و تحلیل سایت که در وهله اول مربوط به ساختار طبیعی آن است، آشنایی دارند، اما در اغلب موارد برداشتی غیرکارکردی از آنها به عمل می آید. مثالی ساده از این برداشت آنکه ارائه طرحی برای منطقه ای کوهستانی با اقلیمی سرد و فاقد پوشش گیاهی خاص، چندان متفاوت از منطقه ای ساحلی منظور نمی شود؟! و یا آنکه در اغلب موارد، ابعاد توپوگرافیک و عوارض زمین جایگاهی در طراحی ندارند؟!


با این مقدمه باید اذعان نمود که شناخت عناصر محیطی به عنوان بستر فعالیت های انسانی می تواند به درک و تحلیل بهتر اشکال مختلف زندگی و فعالیت های انسانی بینجامد. بنابراین فاکتورهای طبیعی، اکولوژیکی و جغرافیایی اولین عناصر هویت بخش به یک شهر و عناصر درون آن تلقی می شوند.


این فاکتورها می توانند شامل عناصر زیر باشند:


- رودها و نوار ساحلی


- ویژگی های اقلیمی( شامل: بارش، دما، رطوبت، باد و غیره)


- منابع آبهای سطحی و زیرزمینی


- ساختار زمین شناسی و توپوگرافیک


- پوشش گیاهی و جانوری


- منابع و سایر جاذبه های طبیعی


ب) عناصر مصنوع یا ساخته شده یک شهر : شکل و ساختار ظاهری یک شهر علاوه بر ساختار طبیعی، توسط عناصر و سازندهایی مصنوع به دست انسان شکل می گیرد.


هویت کالبدی، آن عامل غالب هویتی است که بافت و ساختار و شکل شهر به آن هویت وابسته است. از دیدگاه کوئین لینچ عناصر هویت بخشی شهر عبارتند از :


1- راهها و شبکه ارتباطی


2- لبه ها


3- محله ها


4- گره ها


5- نشانه ها


به تعبیری بافت کالبدی و ساختار مکانی شهرها یکی از مهمترین ابعاد هویتی شهرها را شکل می دهد. از طرفی همین محیط مصنوع است که بعنوان آیینه ای تمام نما از تاریخ و رویدادهای آن مطرح می گردد. از این روی وجه حاضر از شهر مهمترین وجه تمایز میان شهرهای نو و کهن تلقی شده و در طراحی یا توسعه یک شهر می بایست مدنظر باشد. از نگاهی دیگر بافت کالبدی را می توان به دو گروه زیر تقسیم بندی نمود:


الف) عناصر باستانی و کهن (معمولا بعنوان بافت تاریخی مطرح می گردد)


ب) عناصر جدید


هرکدام از این عناصر نیز براساس عملکرد خود می توانند به عناصر عرصه های عمومی و باز شهری و فضاهای کارکردی و بعبارتی بسته شهری (فضاهای مسکونی، خدماتی، تجاری و ...) تفکیک شوند که از این میان نماهای شهری و فضاهای شهری براساس ویژگیهای کالبدی و نقش کارکردی ویژه خود بعنوان اولین رکن هویت بخش این بخش از عناصر شهرهای امروزی مطرح می گردند.


1-2- عناصر کارکردی یا محتوای شهری :


با قبول شهر بعنوان موجودی زنده دیگر نمی توان تنها به بعد ظاهری آن نگریست. حال اگر بعد محتوایی یک شهر را منبعث از ابعاد هویتی انسانهای آن بدانیم،


 

الف) عناصر اجتماعی (سیاسی و فرهنگی) شهر : این عناصر که غالباً با عنوان جغرافیای انسانی شناخته می شوند شامل جمعیت (کمی و کیفی) و فرهنگ شهر یا شهروندان (نژاد، زبان، هنر، پوشش و ...) می گردند؛ بنابراین در این بعد انسان بعنوان محوریت اصلی تلقی می شود.


 

علوم، فنون، مهارت ها، اندیشه ها و تجارب باارزش و سودمندی که از دیگران یا از گذشته می گیریم و یا بدست می آوریم در تحلیل نهایی در این بعد از هویت قرار خواهند گرفت؛ همان گونه که خط، لباس، روشهای تولید، آداب و رسوم و عقاید، جشنها و اعیاد و بسیاری از چیزهای دیگر که از مولفه های ملی و عناصر هویت و متعلقات فرهنگی خویش می دانیم نیز در میان این عناصر طبقه بندی می شوند. بر این اساس توجه به هویت اجتماعی (فرهنگی- سیاسی) در راستای شناخت هویت واقعی شهری گریزناپذیر است.
ب) عناصر اقتصادی شهر : آخرین بعد از ابعاد هویت بخش در فضاهای شهری فعالیت هایی است که توسط ساکنان آن از گذشته تا به امروز پایه های اقتصاد شهری را تشکیل می دهد. این فعالیتها را می توان با عنوان عناصر اقتصادی مطرح نمود. برخی از این فعالیت ها که به طور ویژه در مکانها و یا شهرهای خاصی وجود دارند و به یک مکان ویژه جغرافیایی اختصاص دارند، به عنوان یکی از مهمترین ارکان هویتی شهر یا مکان خود نمایی می کنند که از آن میان می توان به فعالیتهای گردشگری، صنایع دستی و فعالیت های ویژه و یا بومی موجود در هر مکان یا شهر اشاره نمود.




 


http://viagrawwithoutdoctor.com/
سه شنبه 8 مرداد 1398 11:42 ب.ظ

Valuable content. Many thanks.
canadian pharmaceuticals online pharmacies india northwest pharmacies canadian prescriptions online online canadian pharmacy canadian viagra canadian pharmacy king prescription drugs without prior prescription drugstore online india canadian pharmacy meds
http://casbeschhelp.strikingly.com/
دوشنبه 3 تیر 1398 08:16 ق.ظ

Appreciate it. A lot of postings.

acheter cialis kamagra generic cialis levitra best generic drugs cialis enter site very cheap cialis we like it cialis price effetti del cialis achat cialis en itali where do you buy cialis cialis herbs how does cialis work
http://taspierio.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 04:20 ب.ظ

You actually stated this really well.
cialis online holland cialis dose 30mg when will generic cialis be available cialis generico postepay cialis dosage amounts cialis generico cialis generico en mexico tadalafil 20mg prices for cialis 50mg fast cialis online
buy cialis professional cheap
یکشنبه 2 تیر 1398 01:46 ق.ظ

You said it terrifically.
trusted tabled cialis softabs online prescriptions cialis generic cialis at walmart achat cialis en suisse interactions for cialis where cheapest cialis cialis dosage generico cialis mexico comprar cialis navarr only here cialis pills
http://orobli.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 08:44 ق.ظ

With thanks! Loads of information.

cialis 20 mg effectiveness comprar cialis 10 espa241a cialis rezeptfrei sterreich we choice cialis pfizer india buy cialis cialis prezzo in linea basso cialis tablets generic cialis soft gels cialis kaufen wo miglior cialis generico
generic cialis with dapoxetine
جمعه 31 خرداد 1398 04:27 ب.ظ

With thanks, Ample information!

no prescription cialis cheap free cialis free generic cialis cialis pills in singapore cialis in sconto cialis en mexico precio cialis kaufen bankberweisung dose size of cialis link for you cialis price safe dosage for cialis
http://thrifacclas.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 12:57 ق.ظ

Nicely put, Thank you.
cialis prices in england viagra or cialis cialis generika cialis en 24 hora cialis flussig if a woman takes a mans cialis where to buy cialis in ontario cialis savings card cialis generika cialis baratos compran uk
http://reubetro.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 05:11 ق.ظ

Useful knowledge. Many thanks.
cialis generisches kanada rx cialis para comprar cialis online nederland il cialis quanto costa discount cialis cialis professional yohimbe buy cialis online legal non 5 mg cialis generici cialis pills in singapore side effects for cialis
buy cialis canada pharmacy
چهارشنبه 29 خرداد 1398 01:48 ب.ظ

Nicely put, Many thanks.
cialis pills in singapore buy cheap cialis in uk prezzo cialis a buon mercato cialis free trial buy cialis uk no prescription miglior cialis generico cialis generico cialis generique 5 mg cialis per paypa cialis ahumada
Cialis canada
سه شنبه 28 خرداد 1398 09:20 ب.ظ

Thanks. Good stuff.
brand cialis nl cialis dosage cialis generico in farmacia cialis patentablauf in deutschland tadalafil 20 mg cialis in sconto look here cialis cheap canada cialis tadalafil cialis 30 day trial coupon cialis 20mg preis cf
cheapest cialis professional
دوشنبه 27 خرداد 1398 11:24 ب.ظ

You actually stated that adequately!
free cialis side effects of cialis cialis 10mg prix pharmaci cialis tadalafil cialis vs viagra sublingual cialis online if a woman takes a mans cialis cialis farmacias guadalajara buy cialis online cheapest cialis super acti
http://parrooru.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 08:13 ق.ظ

You've made your position very effectively!!
recommended site cialis kanada precios de cialis generico achat cialis en itali free generic cialis cialis pills generic for cialis how do cialis pills work cialis 20 mg effectiveness cialis generico online cialis daily reviews
http://stylazen.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 06:53 ب.ظ

You made your position extremely well!.
cialis with 2 days delivery cialis generico milano cialis herbs buy cialis online cheapest cialis great britain il cialis quanto costa cialis e hiv low dose cialis blood pressure prices for cialis 50mg 40 mg cialis what if i take
Cialis 20 mg
یکشنبه 26 خرداد 1398 04:15 ق.ظ

Wonderful stuff. Thanks a lot.
cialis coupons printable click now buy cialis brand cialis without a doctor's prescription tadalafilo 40 mg cialis what if i take buy generic cialis what is cialis cialis prezzo in linea basso order cialis from india cialis canadian drugs
cialis without a doctor's prescription from canada
شنبه 25 خرداد 1398 02:32 ب.ظ

Wow a good deal of superb information.
american pharmacy cialis enter site natural cialis cialis ahumada cialis price in bangalore when can i take another cialis cialis canada on line cialis kaufen bankberweisung the best choice cialis woman cialis baratos compran uk cialis purchasing
Buy generic cialis
شنبه 25 خرداد 1398 12:11 ق.ظ

You explained it terrifically.
cialis online holland tadalafilo cialis coupon when can i take another cialis cialis 20 mg cost cialis 20 mg chinese cialis 50 mg cialis canadian drugs cialis 200 dollar savings card how much does a cialis cost
tadalafil generic best prices
جمعه 24 خرداد 1398 09:58 ق.ظ

Wow quite a lot of superb advice!
cialis soft tabs for sale acquistare cialis internet cialis reviews cialis manufacturer coupon cialis para que sirve cialis cuantos mg hay 40 mg cialis what if i take viagra vs cialis opinioni cialis generico side effects of cialis
Cialis prices
پنجشنبه 23 خرداد 1398 07:26 ب.ظ

You expressed this wonderfully.
generic cialis at the pharmacy tadalafil 20mg achat cialis en itali cialis online nederland we recommend cialis info cialis daily new zealand india cialis 100mg cost cialis 5 mg scheda tecnica prezzo cialis a buon mercato click here to buy cialis
http://stinincha.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 06:17 ق.ظ

Thanks! Quite a lot of postings.

prezzo cialis a buon mercato non 5 mg cialis generici cialis sale online generic cialis 20mg uk only now cialis for sale in us buy brand cialis cheap prix de cialis cialis sicuro in linea sialis we recommend cheapest cialis
cialis free sample
چهارشنبه 22 خرداد 1398 04:12 ب.ظ

You made the point.
calis cialis generico in farmacia cialis for sale in europa buy brand cialis cheap cialis great britain buy cialis sample pack what is cialis cialis bula cialis en 24 hora cialis rckenschmerzen
http://cialisvie.com/
دوشنبه 20 خرداد 1398 10:16 ق.ظ

Useful knowledge. Kudos.
interactions for cialis cialis pas cher paris cialis diario compra generic cialis 20mg uk cialis cost cialis 10mg prix pharmaci buy online cialis 5mg no prescription cialis cheap wow cialis 20 order a sample of cialis
cialisvie.com
جمعه 17 خرداد 1398 11:07 ب.ظ

This is nicely expressed. .
preis cialis 20mg schweiz cialis canada cialis generico cialis lilly tadalafi cialis e hiv price cialis per pill click now cialis from canada cialis kaufen buy cialis online cheapest can i take cialis and ecstasy
http://canadianpharmacyes.com/
چهارشنبه 21 فروردین 1398 08:39 ب.ظ

Amazing tons of beneficial information!
pharmacy canada discount canadian pharmacies canadian pharmacy king canadian medications 247 prescription drugs without prior prescription canadian online pharmacies drugstore online shopping canada online pharmacies legitimate pharmacy canada best discount canadian pharmacies
buy cialis uk
جمعه 16 آذر 1397 02:58 ق.ظ

Great forum posts. With thanks!
venta cialis en espaa enter site very cheap cialis cialis 10 doctissimo ou trouver cialis sur le net cialis prezzo in linea basso cialis coupon cialis y deporte cialis rezeptfrei sterreich cialis 20 mg effectiveness order cialis from india
Cialis canada
پنجشنبه 15 آذر 1397 07:35 ق.ظ

Appreciate it! Numerous info.

buying cialis overnight we choice free trial of cialis cialis daily new zealand cialis cipla best buy cialis canada overnight cialis tadalafil best generic drugs cialis side effects for cialis cialis patentablauf in deutschland tadalafilo
Cialis 20 mg
چهارشنبه 14 آذر 1397 12:39 ب.ظ

You expressed this perfectly!
click here to buy cialis safe site to buy cialis online cialis generico postepay cialis kaufen bankberweisung cialis 05 how to purchase cialis on line how does cialis work cialis 20mg preis cf cialis 5 mg para diabeticos cialis pills
Cialis pills
چهارشنبه 14 آذر 1397 01:09 ق.ظ

This is nicely said. !
enter site natural cialis only best offers cialis use tadalafil generic acheter du cialis a geneve costo in farmacia cialis cialis 20mg click here to buy cialis buy generic cialis prix de cialis side effects of cialis
buy cialis delhi
سه شنبه 13 آذر 1397 02:14 ب.ظ

Incredible a lot of superb information!
cialis price thailand free generic cialis cialis wir preise venta cialis en espaa comprar cialis 10 espa241a acheter du cialis a geneve look here cialis order on line cuanto cuesta cialis yaho acheter cialis meilleur pri cialis australia org
Buy cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 02:46 ق.ظ

Really tons of helpful info!
cialis generico postepay free cialis cialis arginine interactio cialis side effects dangers cialis generic availability cialis herbs only now cialis 20 mg tadalafil 20 mg non 5 mg cialis generici cialis prezzo di mercato
Cialis prices
دوشنبه 12 آذر 1397 01:42 ب.ظ

Cheers, Valuable information.
miglior cialis generico canadian cialis does cialis cause gout price cialis per pill buying cialis in colombia cialis great britain cialis 20 mg safe site to buy cialis online walgreens price for cialis cost of cialis per pill
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30


فهرست وبلاگ
پیوندهای روزانه
طبقه بندی
آرشیو
نویسندگان
نظرسنجی
    بهترین تکنیک در راندو کدام است؟




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
جستجو
آخرین پستها
اَبر برچسبها