تبلیغات
معماری - ابعاد فضاهای شهری امروز و تاثیر آن بر وجوه مختلف شـهر
معماری

ابعاد فضاهای شهری امروز و تاثیر آن بر وجوه مختلف شـهر

پنجشنبه 30 شهریور 1391

نوع مطلب :طراحی شهری، 

مقدمــــه


ایجاد و گسترش فضاهای شهری موثر، کارآمد و پویا از جمله مباحثی است که مورد توجه معماران، طراحان و برنامه ریزان بوده و هست. فضاهای شهری که بعنوان بطن حیات اجتماعی و شهری امروزی مطرحند، دارای ابعاد مختلفی می باشند، اما به نظر می رسد در کشور ما بجز معدود مواردی در حیطه طراحی شهری، همچنان به تعاریف نظری موضوع پرداخته و کمتر به مردم، فعالیتهای اْنان و فضاهای ویژه آنان توجه کرده ایم. چنانچه همگان بدان اذعان داریم، لازمه باور و توجه به موضوعی، شناخت کامل و شفاف سازی ابعاد مختلف و تاثیر و تاثرات آن بر محیط و مخاطبین است.


پرسش اساسی نیز ازهمین نقطه آغاز میگردد؛ ابعاد مختلف فضاهای شهری چیست و این ابعاد چه تاثیری بر وجوه مختلف یک شهر خواهد گذاشت؟ و آیا اساسا شناخت موارد فوق می تواند جایگاهی در طراحی فضاهای شهری داشته باشد یا خیر؟



1- شهر و فضاهای شهری


1-1- تعریف شهر:


از نظر کالبدی شهر جایی است که دارای ساختمانهای بلند، خیابانها، ادارات، پارک ها و زیرساختهای شهری و ... باشد. از نظر اقتصادی نیز، شهر مکانی است که دارای وجه قالب اشتغال صنعتی و خدماتی بوده و متفاوت از اشتغال توام با تولید در روستا باشد. یکی از انواع تعریف های رایج از شهر، تعریف جمعیتی آن است، در این تعریف شهر را مکانی می گویند که دارای جمعیتی بیش از 10 هزار نفر بوده و یا دارای شهرداری باشد.


طبق ماده 4 قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری، شهر مکانی است با حدود قانونی که در محدوده جغرافیایی مشخص واقع شده و از نظر بافت ساختمانی، اشتغال و سایر عوامل دارای سیمایی با ویژگیهای خاص خود است.


اما آیا شهر تنها مجموعه ای از فضاهای سکونت، کار و تفریح است و یا می تواند بعنوان فضای کالبدی حیات اجتماعی یک شهر تلقی گردد؟


جدای از تعاریف فوق شهر جایی است که تعاملات شهری در آن بوقوع می پیوند، و مردم حس شهروندی نسبت به شهر خود دارا می باشند. بعبارتی آنچه شهر را می سازد، ساختمانهای عظیم و پارکها نیستند بلکه مردم خود شهرند با تمام سلایق و ویژگیهای منحصر بفردشان؛ جایی که در آن روابط انسانی و اجتماعی آنها شکل گرفته و بارور می شود.


بدین ترتیب می توان ادعا نمود که یک شهر تنها بر پدیده های مادی استوار نیست بلکه نیاز به زندگی اجتماعی و روابط انسانی نیز بر ایجاد آن اثر گذار است. امکان پاسخگویی به چنین نیازهای اجتماعی و انسانی در فضاهای شهری بوقوع می پیوندد

1-2-  فضای شهری و ابعاد آن:


 

فضاهای شهری ویژگیهای کالبدی و کارکردی متفاوتی در دوره های مختلف و بسترهای جغرافیایی و فرهنگی متفاوت به خود گرفته اند و از این روی تعاریف گوناگونی نیز از آنها به عمل آمده است. نگاهی به این تعاریف و دیدگاهها برای استخراج ابعاد مختلف یک فضای شهری نشان از دو عامل فرم (کالبد) و ماهیت (عملکرد) فضاهای شهری است.


 

کالبد و فعالیت در دوره باستان یکی است، اما در اواخر قرن هجدهم متفاوت از یکدیگر است. در این دوره شهر و فضاهای شهری کانون اندیشه ها، عواطف و احساسات بشری است. و از اواسط قرن بیستم تاکنون مفهوم فضای شهری به گونه دیگری است:


 

"فضای شهری به ترکیبی اطلاق می شود که از فعالیت ها، بناهای مختلف فرهنگی، اجتماعی، اداری، تجاری و مانند آن و عناصر و اجزای شهری به صورتی آراسته، هماهنگ و واجد نظم و زیبایی و بالطبع با ارزش های بصری تشکیل می گردد و از نظر فیزیکی دارای بدنه ای محصور کننده می باشد. بعبارتی فضای شهری جزئی از یک شهر است که بعنوان عرصه عمومی، تجلی گاه فعالیتهای شهری است."


 

بدین ترتیب در حال حاضر هرگونه فضایی را نمی توان فضای شهری قلمداد نمود؛ چرا که فضای شهری دارای ویژگیهایی ارتباطی بوده و بخشی از ارگانیسم زنده شهر است که با شرایط اجتماعی، اقتصادی و فنی در حال تغییر، مرتبط است و در غیر این صورت بجز حفره ای در میان ساختمانها و سایر اجزای شهری نخواهد بود.


 

با این تعاریف فضای شهری امروزی حاصل نگرش توام به هر دو بعد فرم (کالبد) و عملکرد (محتوا) ست و ضرورتاً "فضای شهری را نه فقط باید از طریق ویژگیهای زیبایی شناختی آن بلکه باید از طریق تحلیل مشخصه های محتوای آن مورد بازشناسی قرار داد." بنابراین در بررسی و تحلیل تاثیرات آن نیز این دو فاکتور ملاک عمل خواهد بود.


 

 


 

2- تاثیر فضاهای شهری بر وجوه مختلف یک شهر


 

بر اساس مطالب پیشین می توان گفت که یک شهر از عوامل و اجزای مختلفی تشکیل می گردد که این عوامل در قالب دو گروه کلی قابل تقسیم بندی است:


 

الف) عناصر کالبدی شهر نظیر ساختمانها و زیرساختهای شهری


 

ب) عوامل فرهنگی و اجتماعی یک شهر، نظیر مناسبات فرهنگی، سیاسی و ... ویژه آن شهر


 

از طرفی فضای شهری نیز بعنوان یکی از عناصر هویتی یک شهر که بر تمامی عوامل و عناصر یک شهر تاثیر گذار است عنصری تک بعدی نبوده و دارای دو فاکتور حیاتی خود بعنوان فرم و کارکرد است. حال بدیهی است که با چنین نگرشی به شهر و فضاهای شهری می توان تاثیرات متقابل شهر و فضاهای شهری بر یکدیگر را نیز نتیجه همین دو عامل دانست:


 

الف) تاثیر فضاهای شهری بر سیما و توسعه کالبدی شهر


 

ب) تاثیر فضاهای شهری بر وجوه فرهنگی و اجتماعی یک شهر


 

2-1- تاثیر فضاهای شهری بر سیما و کالبد یک شهر:


 

شهر فضایی است که تحرک، تداوم و توسعه از مشخصات بارز آن به شمار می آید و ناگزیر از تحرک و توسعه در فضای مکانی است.


 

فضاهای شهری بدلیل جوانب فیزیکی و کالبدی خود، نوعی فضای نمادین، اداراکی، مادی و حقیقی است که که با شهر و کالبد شهر پیوندی عمیق دارد و بنابراین یک فضای شهری فضایی است که عنصری هویت بخش از یک شهر تلقی می شود؛ بطوریکه اغلب شهرهای بزرگ را می توان بواسطه فضاهای شهری آن بازشناخت. فضاهای شهری که بر اساس قواعد زیبایی شناسی شکل گرفته و در کل سیما و ظاهری زیبا به منطقه تحت نفوذ خویش می دهند می توانند بعنوان عناصر کلیدی و محور های توسعه یک شهر مد نظر قرار گیرند و یا بعنوان عنصری مونومانتال از یک شهر بر منظر و سیمای شهر تاثیرگذار باشند.

در حالت کلی فضاهای شهری را در دو قالب مدرن و تاریخی (یا حداقل با پس زمینه ای تاریخی) می توان گروه بندی نمود. اغلب این فضاها علاوه بر اثرات کالبدی مستقیم که بر سیمای یک شهر بر جای می گذارند، می توانند بواسطه جذب گردشگر و فعالیتهای اقتصادی درون خود نیز بعنوان عامل پویایی و تحرک در شهر به شمار آیند؛ بطوریکه برخی شهرها بعنوان شهرهایی زنده و پویا و برخی بدلیل عدم وجود فضاهای شهری که خود موجب عواملی چون زندگی شب و فعالیتهای جمعی و ... می شود، شهرهایی بی روح و کم تحرک جلوه می کنند.


 

2-2- تاثیر فضاهای شهری بر وجوه فرهنگی و اجتماعی یک شهر:


 

نقش کارکردی فضاهای شهری بعنوان مکان فعالیت های عمومی و عرصه تعاملات شهری، از دیرباز تا کنون همواره وجود داشته است؛ بطوریکه فعالیتهای مردم هر عصر را می توان توسط فضاهای شهری آنها بازشناخت و یا بالعکس فضاهای شهری را بواسطه فعالیتها و علایق شهروندان معرفی نمود؛ بنابراین رابطه تنگاتنگی میان توسعه فرهنگی، اجتماعی و سیاسی یک شهر و فضاهای شهری آن وجود دارد.


 

به اعتقاد بسیاری از اندیشمندان، بالاترین مرحله بلوغ فرهنگی، اجتماعی شهروندان یک شهر در فضاهای شهری بوقوع می پیوندد؛ همانجایی که علاوه بر فرم و کالبد دارای مفهومی وسیعتر با عنوان محتواست.


 

دکتر حمیدرضا پارسی عناصر محتوای فضای شهری را فعالیتها و حیات مدنی می داند.
فعالیتهای انسانی در عرصه اجتماعی، فرهنگی و سیاسی، ضامن بقای زندگی جمعی و حس شهروندی است که بواسطه فضاهای شهری گسترش و تجلی می یابد؛ بعبارتی فضای شهری مکانی است که مناسبات چهره به چهره، تظاهرات سیاسی و حتی جشن های عمومی در آنجا برگزار می شود و بواسطه حضور همین فعالیت ها می تواند مفاهیمی چون مشارکت شهروندی، جامعه مدنی و ... را در بر گیرد. حیات مدنی یا مدنیت نیز چیزی جدای از مردم، مشارکت آنان و روابط انسانی، اجتماعی آنها نیست که نماد سازنده آن فضای شهری است.


 

از طرفی همانگونه که رنگ، نور، فرم و جریان حاکم بر یک فضای معماری می تواند در نحوه نگرش به آن فضا و حتی احساس شادی یا غم ساکنین آن فضا تاثیر بگذارد، فضای شهری نیز بر مخاطبین خود که اساس شکل دهی به یک شهر می باشند، تاثیر گذار است. فضای شهری باز عموما القا کننده آزادی و حقوق شهروندی است؛ جایی که احساس جوشش و خروش در آن وجود دارد، نمی توان آهسته و بی تفاوت بود و بدون شک چنین است که بسیاری از فضاهای شهری، خود موجب جنبشهای سیاسی، فرهنگی و ... بوده اند.



 


levitra without a doctor prescription
پنجشنبه 19 مهر 1397 04:17 ب.ظ

Regards. I enjoy this!
levitra prices levitra 10 mg kopen buy levitra 10mg vardenafil 20mg buy levitra 10mg buy levitra buy levitra vardenafil 20mg levitra generic cheap 20mg levitra
buy cialis online best price
سه شنبه 10 مهر 1397 09:09 ق.ظ

With thanks, Valuable information!
costo in farmacia cialis we use it 50 mg cialis dose buying cialis overnight cialis wir preise cheap cialis tadalafil tablets buy generic cialis discount cialis buy cialis online cheapest tadalafil tablets
buy cialis pills online
شنبه 7 مهر 1397 03:57 ق.ظ

You actually reported it fantastically!
cialis generico en mexico cialis generico look here cialis order on line safe dosage for cialis precios de cialis generico cost of cialis per pill miglior cialis generico tadalafil tablets cialis prezzo al pubblico cialis australia org
aarp recommended canadian online pharmacies
شنبه 31 شهریور 1397 07:18 ب.ظ

Thanks, An abundance of stuff!

canada online pharmacies canadianpharmacy online pharmacies mexico online canadian pharmacy canada drug canada medication cost canadian pharmaceuticals reviews canadian discount pharmacies in ocala fl canadian pharmacy viagra drugs for sale usa
buycialisky.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 08:40 ب.ظ

Truly a lot of excellent material.
we choice free trial of cialis viagra vs cialis vs levitra cialis daily new zealand generic cialis 20mg uk cialis para que sirve cialis generika in deutschland kaufen cialis 5mg prix cialis 5 mg fast cialis online are there generic cialis
http://eddrugsgeneric.com/
سه شنبه 27 شهریور 1397 05:41 ب.ظ

Regards, Helpful information!
tesco price cialis cialis side effects cialis 100mg suppliers cialis vs viagra cialis uk cialis online holland cialis billig cialis sans ordonnance best generic drugs cialis cialis wir preise
http://canadianpharmacyonli.com/
سه شنبه 13 شهریور 1397 05:32 ق.ظ

You suggested this effectively.
buy viagra online generic buy viagra pills buy generic viagra uk buy viagra thailand buy sildenafil tablets online ordering viagra buy online viagra uk to buy viagra online cheap viagra with prescription sildenafil price uk
Buy cialis online
دوشنبه 12 شهریور 1397 09:46 ب.ظ

Tips clearly taken!.
cialis et insomni cialis online napol il cialis quanto costa cialis authentique suisse cialis canada buy cialis sample pack cialis without a doctor's prescription cialis en mexico precio 40 mg cialis what if i take acquisto online cialis
http://cialisb.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 03:43 ق.ظ

You've made your stand pretty effectively!!
the best site cialis tablets cialis coupons printable when will generic cialis be available cialis kaufen bankberweisung discount cialis cialis en mexico precio compare prices cialis uk cialis dose 30mg wow cialis tadalafil 100mg generic low dose cialis
cialisyoues.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 02:01 ب.ظ

Wow lots of superb tips!
generic low dose cialis cipla cialis online cialis for sale south africa cialis manufacturer coupon sialis click now cialis from canada cialis patent expiration link for you cialis price cialis prezzo al pubblico cialis canada
http://viabiovit.com/waren-om-viagra-te-kopen.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 04:04 ق.ظ

You definitely made the point!
viagra 100mg buy pharmacy online how to buy viagra online without a prescription online pharmacy generic viagra order viagra buy real viagra online usa get viagra no prescription best place to buy generic viagra online want to buy viagra buy viagra generic
cialis on the internet
دوشنبه 22 مرداد 1397 03:35 ب.ظ

Whoa tons of good knowledge!
achat cialis en itali cialis et insomni cialis side effects when can i take another cialis purchasing cialis on the internet cialis taglich we recommend cheapest cialis cialis en mexico precio cialis e hiv generic cialis
Cialis pills
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 05:45 ق.ظ

Incredible tons of useful material!
200 cialis coupon we like it cialis soft gel acheter cialis meilleur pri cialis 30 day trial coupon cialis 5mg prix rezeptfrei cialis apotheke cialis generico online cialis 5mg billiger cialis e hiv deutschland cialis online
Viagra vs viagra
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 08:08 ق.ظ

Effectively voiced really. !
viagra mail order where can i buy real viagra online viagra in pharmacy buy sildenafil generic where to buy sildenafil uk how to get prescription viagra buy viagra online australia how to get viagra free how can you buy viagra online buy viagra online uk
Cialis pills
جمعه 17 فروردین 1397 11:49 ب.ظ

You actually revealed that fantastically.
cialis kamagra levitra generic cialis at walmart cialis lowest price cialis kaufen we like it cialis price cialis 05 generic cialis review uk cialis 5mg billiger cialis 5mg cialis dose 30mg
Cialis canada
جمعه 3 فروردین 1397 09:50 ب.ظ

With thanks, Lots of info.

cialis 5 effetti collaterali only here cialis pills cialis from canada cialis prezzo di mercato comprar cialis 10 espa241a cialis usa cost if a woman takes a mans cialis cialis herbs comprar cialis navarr ou trouver cialis sur le net
foot pain
سه شنبه 14 شهریور 1396 11:47 ق.ظ
Superb website you have here but I was wanting to know if you knew of any user discussion forums that cover the same topics
talked about here? I'd really love to be a part of
community where I can get responses from other experienced individuals
that share the same interest. If you have any recommendations,
please let me know. Bless you!
manicure
شنبه 2 اردیبهشت 1396 05:25 ب.ظ
Hello very nice website!! Man .. Excellent ..
Superb .. I'll bookmark your website and take the feeds additionally?
I am satisfied to seek out so many useful info here
within the submit, we want work out extra strategies on this regard, thank you for sharing.
. . . . .
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


فهرست وبلاگ
پیوندهای روزانه
طبقه بندی
آرشیو
نویسندگان
نظرسنجی
    بهترین تکنیک در راندو کدام است؟




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
جستجو
آخرین پستها
اَبر برچسبها