نقشه

تصویر افقی منطقه ای با مقیاس کوچک بر روی یک صفحه می باشد . تهیه نقشه شامل مراحل زیر می شود :
1- عملیات صحرایی : شامل شناسایی و بازدید اولیه ، انتخاب رئوس کار و ایستگاه های اندازه گیری و اندازه گیری طول ها و زوایا می شود
2-محاسبات : شامل محاسبات مربوط به اندازه گیری های انجام شده در عملیات صحرایی است .
3- تهیه نقشه : یعنی انتقال اندازه گیری های انجام شده با توجه به محاسبات و مقیاس مورد نظر روی یک صفحه .
* مراحل فوق را به ترتیب برداشت ، محاسبه و ترسیم می نامند .
شاخه های نقشه برداری
1- نقشه برداری مسطحه یا پلانیمتری( planimetry )
در این نو نقشه برداری هدف نمایش وضعیت مسطحاتی عوارض بوده و به ارتفاع نقاط و پستی و بلندی ها توجهی نمی شود . نقشه های بدست آمده در این شاخهرا پلان می نامند . مانند پلان یک پارک و موترد مشابه آن .
2- نقشه برداری ارتفاعی یا آنتیمتری(antimetry)
در این نوع نقشه برداری هدف نمایش وضعیت ارتفاعی عوارض می باشد و بیشتر برای تهیه پروفیل های (برش های) طولی و عرضی نظیر شکل های زیر استفاده میشود :

در انتخاب خط پروژه خصوصاً روی پروفیل های طولی همیشه سعی می شود که حجم عملیات خاکبرداری با حجم عملیات خاکریزی برابر باشند و مقدار این دو نیز به حالت ممکن برسند .
3- نقشه توپوگرافی این شاخه که توپومتری نیز نامیده می شود جهت نشان دادن وضعیت مسطحاتی و ارتفاعی نقاط بطور همزمان بکار می رود .نقشه های توپوگرافی پایه ای برای تهیه سایر نقشه ها محسوب می شوند .
در نقشه های توپوگرافی ارتفاع نقاط به کمک خطوط منحنی شکل به نام خطوط تراز یا منحنی های میزان (خط کرو) نمایش داده می شود .
منحنی میزان .....
4-نقشه برداری زیرزمینی.....

5) نقشه برداریهوایی یا فتوگرامی :
نقشه برداری هوایی جهت تهیه نقشه های مبنا در سطح وسیع و زمانی کوتاه استفاده می شود . در این شاخه ابتدا از منطقه مورد نظر به کمک دوربین های مخصوص و معمولاً توسط هواپیمایی که با سرعت ثابت روی منطقه مورد نظر در رنهای ( ردیف های ) مختلف حرکت می کند عکس برداری نموده و سپس از روی عکس های بدست آمده با توجه به همپوشانی طولی و عرضی عکس های نقشه های مورد نظر را تهیه می کنند .
همپوشانی طولی عکس ها حدود 60 % و همپوشانی عکس ها حدود 20 % می باشد .
* در این شاخه به مجموعه عملیاتی که برای تبدیل عکس به نقشه توسط نقشه بردار انجام می شود " آسترو " یا " کار عکسی " می گویند .

استریوسکپ
برای تفسیر عکس های هوایی از دستگاهی به نام استریوسکپ استفاده می کنیم . این دستگاه به ما کمک می کند تا منطقه مورد نظر را به صورت برجسته از روی عکس های هوای مشاهده کنیم . استریوسکپ معمولاً در انواع جیبی یا آینه ای در بازار موجود می باشند .
نکته : منظور از اصطلاح " موزاییک عکسی " ، چیدن عکس های هوایی در کنار یکدیگر با در نظر گرفتن همپوشانی طولی و عرضی آن ها می باشد .

6) نقشه برداری مسیر :
این شاخه از نقشه برداری جهت برداشت و پیاده کردن راه ، راه آهن , خطوط انتقال ( آب و گاز و ...) دکل گذاری و موارد مشابه آن ها می باشد .

7) نقشه برداری هیدروگرافی یا آبنگاری :
در این شاخه نقشه های مورد نیاز از کف رودخانه ها ، دریاها ، دریاچه ها و موارد مشابه بدست می آید . در واقع در این نقشه ها نا همواری های سطح زمین در زیر آب ها مشخص می شود .
نقشه های هیدروگرافی که جهت راهنمایی دریانوردان استفاده می شود " چارت دریایی " می نامند .

8) نقشه برداری نظامی :
همانطور که از نام این شاخه پیداست جهت تهیه نقشه های نظامی و تعییننقاط استراتژیک استفاده می شود از ویژگی های این شاخه آن است که از ساده ترین وسایل تا پیچیده ترین وسایل نقشه برداری در آن استفاده می شود . لازم به ذکر است که انگیزه اصلی پیشرفت علم نقشه برداری کاربردهای نظامی آن می باشد .

9)نقشه برداری مشتقه ( موضوعی ) :
این شاخه با اکثر علوم و تکنولوژی در ارتباط بوده و حاصل این ارتباط تهیه نقشه هایی با موضوعات متفاوت نظیر چند مورد زیر می باشد :
1- نقشه های هواشناسی
2- نقشه های آماری
3- نقشه های تکتونیکی ( بررسی تغییر پوسته های زمین )
4-نقشه های دوران زمین شناسی
5- نقشه های نجومی

10) نقشه برداری کاداستر ( نقشه برداری ثبتی و املاکی ) :
این شاخه به تهیه نقشه های مربوط به تفکیک اراضی ، تعیین حدود اراضی و زمین های شهری ، تهیه نقشه های مسطحاتی و تعیین مساحت زمین ها و یا پیاده کردن آن ها می پردازد .

11) نقشه برداری ژئودزی :
ژئودزی علمی است که در مورد شکل و ابعاد زمین و تغییرات آن و تعیین موقعیت نقاط مختلف زمین بحث می کند . منظور از نقشه برداری ژئودزی در مقیاسی وسیع بوده که شامل تهیه نقشه های استانی ، کشوری و قاره ای می شود .

12) نقشه برداری مستوی :
به نقشه برداری در زمین های کوچک با وسعت کمتر از ۱۰km * ۱۰ km نقشه برداری مستوی می گویند . بدیهی است که در این شاخه از نقشه برداری زمین مسطح فرض شده و در محاسبات از روابط هندسه مسطحه استفاده می کنند .

با آروزی پیروزی و سراسر موفقیت در سال جاری برای شما دوستان و مهندسان گرامی امیدوارم این مطلب مورد توجه شما قرار گرفته باشد .